Historie

Het voormalige katholieke gesticht Huize Vincentius is één van de twee instellingen voor de zorg van verstandelijk beperkte kinderen die aan het begin van de 20e eeuw is verrezen in en nabij het toen nog kleine Udenhout. Het eerste gesticht, Huize Assisië, werd gebouwd in 1907 voor verstandelijk beperkte jongens in Biezenmortel. Huize Vincentius, het tweede gesticht, werd begin jaren 30 in gebruik genomen voor de opvang van verstandelijk beperkte meisjes in Udenhout. 

 

Een bijzonder gebouw

De opdrachtgever en gebruiker waren de Zusters van de Choorstraat, de Congregatie van de Dochters van Maria en Joseph. In Noord-Brabant werkten congregaties vaak met een eigen ‘huisarchitect’. De Zusters van de Choorstraat waren daarop geen uitzondering en kozen voor het ontwerp van Huize Vincentius dan ook voor de voor hen bekende J.J.M. van Halteren. Hij  werd beïnvloed door de Amsterdamse School en ontwikkelde een sobere maar sierlijke stijl van bouwen die zeer geschikt werd bevonden voor katholieke zorginstellingen.

 

De Amsterdamse Schoolstijl floreerde in het toepassen van beeldentaal in architectuur. Deze expressieve architectuurstijl stond toe uitdrukking te geven aan het gebruik van het gebouw en de waarden die hooggeacht werden door de opdrachtgever. Er zijn tal van details in het interieur en exterieur van Huize Vincentius die verwijzingen herbergen, zoals in de entree en de daaropvolgende centrale trap.  

 

Maar weinig katholieke zorgcomplexen in Noord-Brabant zijn zo duidelijk gebouwd in de Amsterdamse Schoolstijl als Huize Vincentius. In die tijd voerde neogotiek, met romantische spitsbogen en waaiergewelven, de boventoon. De breuk met de neogotiek en sobere maar sierlijke stijl van Huize Vincentius maken het tot een architectuurhistorisch hoogtepunt. Ga bijvoorbeeld eens op zoek naar de versieringen in het metselwerk, de ronde erkers, of de glas-in-lood ramen in de kloostergang om de binnentuin heen. Er zijn ook nog oorspronkelijke details die herinneren aan het gebruik in vroegere tijden, zoals wastafels en kasten voor het linnengoed.  

 

Vincentius valt op

Huize Vincentius is een zeer opmerkelijk en robuust gebouw dat opvalt in een dorp als Udenhout waar hoofdzakelijk woonhuizen met één verdieping staan. Na de bouw toornde het jarenlang hoog uit boven haar omgeving en fungeerde het als landmark van het toen nog kleine dorp. 

Watertoren

De opvallende toren in het hoofdgebouw met een hoogte van 35,5 meter is oorspronkelijk een watertoren. Bij gebrek aan een waterleidingnet in Udenhout, moesten beide zorginrichtingen zelf voor hun eigen drinkwatervoorziening zorgen. Het bijzondere uurwerk bovenin de toren en de angelusklok die daar hangt, zijn beide in februari 1928 per testament geschonken door een van de zusters, Zr. Ludwina (Anna Vessies) uit Beverwijk.